“Bevrijd jezelf van stress en lééf“
Onlangs heb ik een driedaagse cursus Emotional Freedom Techniques (EFT) gevolgd bij Steven de Nie. Ik wilde een methode leren om mijn eigen emoties beter te reguleren, omdat die me soms in de weg kunnen zitten. Daarnaast wilde ik EFT kunnen toepassen bij cliënten én hen leren hoe zij deze techniek zelf kunnen gebruiken in het dagelijks leven om (chronische, stressgerelateerde) klachten te verminderen.
Mijn ervaringen tot nu toe zijn zeer positief. Ik vind EFT life-changing, in tegenstelling tot andere dingen die ik eerder probeerde die voor mij niet werkten. EFT lijkt misschien een eenvoudig ‘trucje’, maar het werkt niet alleen bij acute klachten, maar juist ook bij onderliggende patronen. Door een concreet incident te behandelen, pak je ook de achterliggende, diepere thema’s (patronen) aan. Na enkele sessies ervaar ik minder stress en piekeren en meer ruimte voor ontspanning en blijdschap. Aan het einde van deze blog vind je een stappenplan om zelf met EFT aan de slag te gaan. Mijn advies is wel om EFT eerst samen tijdens een behandeling te oefenen, zodat je de juiste klopplekken te pakken hebt.
1. Wat is EFT?
EFT staat voor Emotional Freedom Techniques (niet te verwarren met Emotionally Focused Therapy). Door zacht te kloppen (‘tapping’) op specifieke meridiaanpunten wordt de emotionele lading van een gebeurtenis verminderd of opgeheven.
2. Waarom EFT?
Een probleem is alleen een probleem als het gepaard gaat met een naar gevoel. Dit gevoel zit niet ‘tussen je oren’, maar in je lichaam. Het ontstaat wanneer de energiestroom in het lichaam verstoord raakt. Dat kan zich uiten in spanning, druk, pijn, hartkloppingen, benauwdheid, hoofdpijn of zweten.
EFT is een eenvoudige manier om deze blokkades weer in beweging te brengen. Zodra de energie weer doorstroomt, maakt het nare gevoel plaats voor rust. De koppeling tussen gedachten en het gevoel verdwijnt.
“Een onprettige emotie is een verstoring in de lichaamsenergie.”
3. Hoe werkt EFT?
3.1 EFT en het brein
Onze hersenen verwerken informatie via twee routes (zie figuur 1):
- een snelle route (het voelbrein) die direct emoties en lichamelijke reacties oproept
- een langzame route (het denkbrein) die leidt tot gedachten en gedrag
Een waarneming komt via de zintuigen binnen in de amygdala, die binnen fracties van seconden een emotie en een lichamelijke reactie oproept. Pas daarna ontstaan gedachten en gedrag (vechten, vluchten of bevriezen). Deze opeenvolging noemen we het neurale stresscircuit.
Belangrijk: de emotie komt vóór de gedachte. Veel angst en stress is aangeleerd op basis van eerdere ervaringen die in het emotiegeheugen zijn opgeslagen.
Figuur 1: het neurale stresscircuit
3.2 EFT en de meridianen
Binnen de traditionele Chinese geneeskunde wordt al duizenden jaren gewerkt met meridianen: energiebanen die door het lichaam lopen en verbonden zijn met organen en lichaamsfuncties. Negatieve emoties kunnen verstoringen in deze energiebanen veroorzaken.
Door lichte druk uit te oefenen op specifieke meridiaanpunten (tapping) kunnen blokkades worden opgeheven. Ook behandelvormen als acupunctuur, shiatsu, acupressuur en voetreflexmassage maken gebruik van deze kennis.
4. Wat doet EFT?
Door een opeenstapeling van negatieve ervaringen kan de emotionele reactie op een situatie disproportioneel worden (zie figuur 2). EFT kalmeert het zenuwstelsel en haalt stap voor stap de lading van de emotie af. Het werkt als een kaasschaaf: hoe groter en ouder het thema, hoe meer herhaling nodig is.
“EFT ontkoppelt de relatie tussen de amygdala en de emotie”
Figuur 2: effect van EFT op de intensiteit van een emotie
EFT werkt door het probleem eerst mild te activeren en tegelijkertijd het lichaam via tapping ontspanningsreacties te laten aanmaken. Door het tikken op de meridianen zorgt vrijgekomen serotonine voor afgifte van ontspanningsstofjes in je bloed waardoor de angstreactie uit het geheugen wordt gewist. Hierdoor wordt de aangeleerde angstreactie als het ware ‘uitgeschakeld’. Zie paragraaf 10 voor een stappenplan.
“Vergelijk het effect van EFT met een lampje dat uit de fitting wordt gedraaid: de gedachte kan het angstgevoel niet langer activeren”.
5. Verschil tussen EMDR en EFT
EMDR en EFT zijn complementair. EMDR legt nieuwe verbindingen in het brein waardoor herinneringen hun scherpe randjes verliezen. EFT verzwakt de koppeling tussen ervaring en emotie. Een voordeel van EFT is dat er geen heftige herbeleving nodig is.
6. Toepassingen
EFT wordt gebruikt bij onder andere:
- angst-, stress- en paniekklachten
- fobieën en PTSS
- (de emoties rond) lichamelijke klachten
In 90% van de gevallen kan EFT tot verlichting of zelfs genezing van de klachten leiden. EFT geneest niet op zichzelf, maar stimuleert het zelfherstellend vermogen van het lichaam. Het is een veilige en respectvolle methode om emoties te verwerken en los te laten.
7. Wanneer EFT niet gebruiken
EFT vervangt geen medische behandeling. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Gebruik van EFT wordt afgeraden bij onder andere epilepsie, schizofrenie, dissociatieve stoornissen en ernstige vormen van PTSS of bipolaire stoornissen.
“Emoties horen bij het leven. Het is belangrijk emoties de vrije loop te laten om te voorkomen dat ze vast gaan zitten en in je lijf blokkades vormen. Dus huil als je verdriet hebt, of wees boos als je daar reden toe hebt. Gebruik EFT alleen wanneer een emotie disproportioneel is (te heftig, te lang), of irreëel (zoals vaak bij angst of piekeren), of als je merkt dat je in een emotie blijft hangen”
8. Voorwaarden voor gebruik EFT
De beste resultaten met EFT behaal je wanneer aan de volgende randvoorwaarden is voldaan:
- Motivatie.
Verandering door een verwerkingsproces is altijd lastig en confronterend.
- Klop EFT op de juiste, specifieke plekjes op je lijf.
EFT kloppunten zijn als deurbellen / schakelaartjes; als je mis zit blijft de deur dicht.
- Kunnen en willen voelen.
Contact kunnen maken met het lichamelijk gevoel bij het probleem.
- Zelfacceptatie en acceptatie van het probleem.
Stop met jezelf saboteren ook al is het maar gedurende de oefening.
- Denken, rationaliseren en piekeren even loslaten.
Ruimte maken voor je gevoel door de ruis van je gedachten te parkeren.
9. Hoe pas ik EFT toe in mijn eigen leven en praktijk?
Tijdens en na de cursus heb ik gemerkt hoe effectief EFT kan zijn. Soms is één sessie al voldoende; bij oudere, diepere patronen is meer herhaling nodig. Maar ook daarbij verdwenen de hardnekkige nare gevoelen na een aantal sessie met EFT. Net als tandenpoetsen werkt EFT het beste wanneer je het regelmatig toepast.
EFT is als de tandenborstel voor de ziel.
In mijn praktijk gebruik ik EFT bij issues die op dat moment bij jou spelen en die meestal tijdens het voorgesprek naar voren komen. Na een korte introductie kunnen we, indien gewenst, meteen een EFT sessie starten. Het voordeel is dat we elkaar tijdens de sessie steeds spiegelen en je kan oefenen om de juiste kloppunten te vinden. Na afloop ben je in staat om EFT ook thuis te doen.
10. Direct aan de slag: stappenplan EFT
- Maak contact met het probleem (‘trigger’)
Benoem wat je voelt / een naar gevoel geeft en spreek dit hardop uit (triggerzin).
Voel waar je het in je lichaam ervaart en geef de intensiteit een cijfer (1–10). - Eerste tapserie (pinkmuis – ‘karate chop’)
Tap zacht met al je vingers op je pinkmuis (zie afbeelding) terwijl je het probleem benoemt, gevolgd door een aantal accepterende affirmaties. Deze affirmaties zijn nodig om de psychische en gevoelsmatige weerstand tegen het nare gevoel tijdelijk te verminderen (zoals negatief over jezelf denken). Je moet namelijk eerst stoppen met vluchten of vechten voordat er iets kan veranderen.
Spreek al tappend op de pinkmuis de volgende zinnen hardop uit:
“Ondank “probleem”, accepteer ik mijzelf helemaal”
“Ik ben de moeite waard”
“Ik ben veilig”
“Ik mag er zijn”
“Ik ben goed zoals ik ben” - Tapserie op meridiaanpunten
Tap de onderstaande punten met een of twee vingers (wijs- en/of middelvinger), terwijl je de triggerzin hardop uitspreekt (zie figuur). Tap elk punt ongeveer 7 keer (minder of meer mag, afhankelijk van wat het punt met je doet).
– Kruin hoofd (met 1 hand)
– Hoek wenkbrauw net boven neus (op het bot) – met 2 handen
– Buitenzijde oog (op het bot van de oogkas) – met 2 handen
– Midden onder oog (op het bot van de oogkas) – met 2 handen
– Tussen neus en bovenlip (in kuiltje) – met 1 hand
– Tussen onderlip en kin (in kuiltje) – met 1 hand
– Net onder tegen het sleutelbeen (waar deze het meest uitsteekt) op de aanhechtingen met het borstbeen (in kuiltjes). Oefen deze even tot je de goede plekken te pakken hebt – je voelt dit door een lichte sensatie in je buik. Vuistregel: de afstand tussen de twee punten is gelijk aan de lengte van je wijsvinger – met 2 handen.
– Ca. 4 cm onder tepel, tussen ribben. Bij vrouwen net onder BH-band – met 2 handen
– Midden onder oksel (ca 10-12 cm onder oksel). Bij vrouwen ook op hoogte BH band – met 2 handen. - Test opnieuw
Meet de intensiteit opnieuw en herhaal stap 2, 3 en 4 indien nodig.
Vaak merk je dat het gevoel in intensiteit al is afgenomen na één tapsessie. Ook kan de plek veranderd zijn. Dit is allebei goed; een teken dat er iets gebeurt. Als het cijfer nog niet 0 is, dan doe nog een tapserie. Herhaal stap 2, 3 en 4 totdat het gevoel nagenoeg is verdwenen (0-2 is).
Figuur 3: EFT tapping points
Vindt je het stappenplan te ingewikkeld? Hier zijn een aantal vereenvoudigingen:
- Klop niet alle punten bij stap 3, maar alleen de dikgedrukte, die zijn het belangrijkste en doen het meest.
- Doe de stappen zonder triggerzin en concentreer je op het kloppen. Spreek wel de affirmaties uit bij stap 2.
NB De triggerzin is bedoeld om de emotie op te wekken. Als je al midden in een heftige emotie zit (score 7 of meer) dan is de triggerzin niet nodig.
- Sla de meting over en klop een aantal rondes, totdat het nare gevoel (vrijwel) weg is.
Nieuwsgierig geworden naar EFT? Vraag er gerust naar zodat je het zelf kunt ervaren tijdens een behandeling.